Transakcja bez fizycznej karty (CNP)

Transakcja bez fizycznej karty (card-not-present, CNP) to rodzaj płatności zdalnej. Odbywa się bez przeciągania karty, wkładania jej do czytnika ani przykładania do terminala, ponieważ karta nie ma fizycznego kontaktu z urządzeniem.

Badanie PULSE z 2021 roku wykazało, że liczba zakupów zdalnych wzrosła o 23% i odpowiadała już za jedną trzecią transakcji kartami debetowymi. Za pomocą jednej aktywnej karty wykonywano średnio 7,5 transakcji CNP miesięcznie.

Płatności CNP pozwalają klientom kupować online lub przez telefon w dogodnym dla nich miejscu i czasie. Sprzedawcom dają natomiast możliwość sprzedaży w większej liczbie kanałów i docierania do szerszego grona klientów.

Płatności bez fizycznej obecności karty mają zalety, ale wiążą się też z pewnym ryzykiem. Z tego przewodnika dowiesz się wszystkiego, czego potrzebujesz, aby skutecznie wykorzystywać transakcje CNP w swoim sklepie.

Czym jest transakcja bez fizycznej karty (CNP)?

Do transakcji typu card-not-present (CNP) dochodzi wtedy, gdy podczas płatności klient nie okazuje sprzedawcy karty. To płatność zdalna, w której dane karty są przekazywane bez bezpośredniego kontaktu karty z terminalem.

Mówiąc dokładniej, w transakcji CNP karta nie ma kontaktu z terminalem płatniczym. Nie przeciąga się jej paska magnetycznego, nie wkłada karty z chipem do czytnika ani nie przykłada jej do terminala, aby zapłacić zbliżeniowo przy użyciu technologii NFC lub RFID.

Jeśli karta ma fizyczny kontakt z terminalem, mamy do czynienia z transakcją card-present, czyli płatnością z fizyczną obecnością karty.

Transakcje bez fizycznej obecności karty są realizowane zdalnie, na przykład podczas zakupów online, składania zamówień telefonicznych lub opłacania zamówień pocztowych. Do tej kategorii należą także płatności, przy których sprzedawca ręcznie wpisuje dane karty do terminala zamiast przeciągać, wkładać lub przykładać kartę.

Przykłady transakcji bez fizycznej obecności karty

Oto kilka sytuacji, w których dochodzi do transakcji CNP:

• zamówienia online. Klient dodaje produkty do koszyka w sklepie internetowym i finalizuje zakup, podając dane karty.
• zakup online z odbiorem w sklepie (BOPIS). Proces wygląda jak zwykłe zamówienie internetowe, ale klient odbiera zakupy osobiście zamiast korzystać z dostawy.
• zamówienia telefoniczne. Klient składa zamówienie przez telefon i podaje dane karty kredytowej pracownikowi, który następnie przetwarza płatność.
• zamówienia pocztowe. Zamówienie i dane potrzebne do płatności są przesyłane pocztą, na przykład przy zakupie z papierowego katalogu produktów.
• płatności cykliczne. Gdy klient zamówi regularną dostawę, na przykład pudełko subskrypcyjne albo produkt dostarczany regularnie, płatność jest pobierana automatycznie na podstawie danych karty zapisanych w systemie sprzedawcy.
• płatności za faktury. Klient opłaca wystawioną i przesłaną mu fakturę za pośrednictwem systemu płatności online.
• płatności zapisaną kartą. Klient może upoważnić sprzedawcę do przechowywania danych karty kredytowej na potrzeby przyszłych płatności. Sprzedawca wykorzystuje je później, gdy klient chce dokonać zakupu zdalnie.

Jak przetwarzać transakcje bez fizycznej obecności karty?

Bezpieczna obsługa transakcji bez fizycznej obecności karty pomaga chronić zarówno Twoją firmę, jak i klientów.

Jak przebiega transakcja CNP?

Choć płatność online trwa zwykle tylko kilka sekund, w tle uczestniczy w niej kilka systemów. Klient wprowadza dane karty podczas realizacji zakupu, a operator płatności zabezpiecza je i przekazuje prośbę o autoryzację. Trafia ona przez organizację kartową do banku, który wydał kartę. Bank sprawdza poprawność danych, dostępność środków oraz sygnały mogące wskazywać na podwyższone ryzyko, a następnie zatwierdza albo odrzuca transakcję. Odpowiedź wraca tą samą drogą do sklepu, który wyświetla klientowi wynik płatności.

Autoryzacja nie zawsze oznacza natychmiastowe pobranie pieniędzy. W zależności od sposobu obsługi zamówień kwota może zostać najpierw zarezerwowana, a dopiero później rozliczona, na przykład po potwierdzeniu dostępności produktu. Warto jasno informować klienta, kiedy nastąpi obciążenie, wysyłać potwierdzenie zamówienia i aktualizować jego status. Spójny rejestr obejmujący numer zamówienia, status płatności i wysyłki oraz korespondencję ułatwia później obsługę zwrotu albo sporu.

Jak weryfikować klienta bez fizycznego dostępu do karty?

Przy transakcji card-present terminal odczytuje dane z karty, chipa lub użytego urządzenia, a klient może dodatkowo potwierdzić płatność kodem PIN. W kanale zdalnym sprzedawca nie ma dostępu do tych sygnałów, dlatego korzysta z danych podanych podczas zakupu oraz zabezpieczeń stosowanych przez operatora płatności. Mogą one uwzględniać kod bezpieczeństwa, zgodność adresu rozliczeniowego, sposób korzystania z urządzenia oraz dodatkowe potwierdzenie tożsamości, jeśli wymaga go bank lub system płatniczy.

Więcej zabezpieczeń nie powinno jednak oznaczać bardziej uciążliwego procesu dla każdego kupującego. Dobrze skonfigurowany system ocenia ryzyko w tle i prosi o dodatkową weryfikację wtedy, gdy jest ona rzeczywiście potrzebna. Dzięki temu typowe zamówienia mogą być realizowane sprawnie, a nietypowe trafiają do dokładniejszej kontroli.

Niezbędne dane klienta

Podczas realizacji zakupu musisz zebrać kilka podstawowych danych klienta i jego karty, aby przetworzyć transakcję CNP. Są to:

• adres rozliczeniowy
• adres dostawy
• numer telefonu
• imię i nazwisko posiadacza karty (w formie zapisanej na karcie)
• numer karty kredytowej
• data ważności karty (miesiąc i rok)
• kod bezpieczeństwa karty (CSC), czyli trzy- lub czterocyfrowy kod znajdujący się na karcie

Dobrze skonfigurowany system płatności powinien umożliwiać szybką i sprawną realizację transakcji. Najlepiej, gdy jest zintegrowany z systemem punktu sprzedaży (POS) – przyspiesza to finalizację zakupu i pozwala automatycznie synchronizować stany magazynowe.

Stawki dla sprzedawców przy transakcjach CNP

Za każdą płatność kartą dokonaną przez klienta sprzedawca ponosi opłatę.

W przypadku transakcji bez fizycznej obecności karty opłata jest zwykle nieco wyższa. Wynika to z większego ryzyka oszustwa, ponieważ nie możesz osobiście sprawdzić fizycznej karty ani zweryfikować jej posiadacza. Całkowity koszt transakcji kartą obejmuje opłaty organizacji kartowych, opłaty interchange, opłaty za przetwarzanie oraz stawkę dostawcy płatności.

Opłata transakcyjna ma zazwyczaj następującą strukturę:

[procent wartości transakcji] + [stała opłata za transakcję]

Przykładowo może to być 2,9% + 0,30 USD (ok. 1,20 zł). Wysokość opłat różni się w zależności od organizacji kartowej i operatora płatności.

Przy transakcjach bez fizycznej obecności karty możesz zapłacić wyższą stawkę procentową, większą opłatę stałą albo ponieść oba te koszty. Dodatkowa opłata finansuje systemy i procedury, które zapobiegają nieuczciwym transakcjom i zwiększają bezpieczeństwo działalności e-commerce.

💡 WSKAZÓWKA EKSPERTA: Usługa Shopify Payments jest dostępna we wszystkich planach Shopify POS bez opłat rejestracyjnych i konfiguracyjnych. Rozwiązanie ułatwia kontrolowanie przepływów pieniężnych i pozwala stosować tę samą, z góry ustaloną stawkę dla wszystkich kart kredytowych – od 2,4% + 0 USD (ok. 0 zł).

Jak zwiększyć skuteczność transakcji bez fizycznej karty?

Skuteczna obsługa płatności CNP polega nie tylko na ograniczaniu oszustw. Równie ważne jest zmniejszenie liczby przypadków, w których prawidłowa transakcja zostaje odrzucona albo klient porzuca zakup z powodu niejasnego procesu płatności.

Uprość realizację zakupu

Poproś wyłącznie o dane potrzebne do zrealizowania płatności i dostawy. Formularz powinien działać wygodnie na telefonie, czytelnie wskazywać wymagane pola i od razu informować o błędach, takich jak niepełny numer karty czy nieprawidłowy format daty ważności. Klient nie powinien tracić zawartości koszyka po drobnej pomyłce. Jasne podsumowanie ceny, dostawy i danych zamówienia przed zatwierdzeniem płatności zmniejsza również ryzyko późniejszych nieporozumień.

Ogranicz liczbę odrzuconych płatności

Nie każda odmowa oznacza próbę oszustwa. Przyczyną może być literówka, przekroczony limit, nieaktualna karta albo dodatkowe zabezpieczenie banku. Wyświetl klientowi zrozumiały komunikat, ale nie ujawniaj szczegółów wewnętrznych reguł bezpieczeństwa. Pozwól poprawić dane, ponowić płatność lub wybrać inną metodę bez ponownego budowania koszyka. Jednocześnie unikaj nieograniczonego ponawiania tej samej płatności, ponieważ seria kolejnych prób może wskazywać na testowanie przejętych danych.

Regularnie analizuj powody odrzuceń. Jeśli podobny problem pojawia się w konkretnym kanale, na określonym urządzeniu albo przy jednej metodzie płatności, może świadczyć o błędzie konfiguracji, a nie o zachowaniu klientów. Takie rozróżnienie pomaga poprawić współczynnik akceptacji bez obniżania poziomu bezpieczeństwa.

Dbaj o aktualność zapisanych danych

W płatnościach cyklicznych nieaktualne dane karty mogą przerwać subskrypcję mimo tego, że klient chce nadal korzystać z produktu lub usługi. Zapewnij mu prosty sposób bezpiecznej aktualizacji metody płatności. Jeśli system na to pozwala, poinformuj o nieudanej próbie i wskaż, jak poprawić dane, zamiast od razu anulować zamówienie. Komunikat powinien być konkretny, spokojny i prowadzić bezpośrednio do właściwego działania.

Połącz płatność z obsługą zamówienia

Status płatności powinien być spójny ze statusem zamówienia, wysyłki i zwrotu. Dzięki temu zespół obsługi klienta widzi, czy środki są jedynie zarezerwowane, zostały pobrane albo zwrócone, a także czy transakcja jest przedmiotem sporu. Ogranicza to ryzyko podwójnego zwrotu, przypadkowej wysyłki nieopłaconego zamówienia i przekazywania klientowi sprzecznych informacji. Spójne dane ułatwiają również uzgadnianie sprzedaży z raportami operatora płatności.

Oszustwa w płatnościach CNP

Brak możliwości fizycznego zweryfikowania karty zwiększa ryzyko oszustw związanych z płatnościami kartą. Oszustwa w transakcjach CNP są kosztowne – według danych LexisNexis z 2021 roku każdy 1 USD (ok. 4 zł) utracony w wyniku oszustwa kosztował amerykańskich sprzedawców łącznie 3,60 USD (ok. 14 zł), czyli o 15% więcej niż w 2019 roku.

Oto najważniejsze informacje o oszustwach związanych z płatnościami CNP.

Czym są oszustwa w płatnościach bez fizycznej obecności karty?

Do oszustwa związanego z płatnością bez fizycznej obecności karty dochodzi wtedy, gdy przestępca wykorzystuje przejęte dane cudzej karty, aby dokonać zakupu zdalnie.

Jeśli nie wdrożysz procedur zapobiegania oszustwom, oszustowi może wystarczyć kilka danych, takich jak numer i data ważności karty oraz jej rodzaj.

Nieuczciwe obciążenia zwrotne w transakcjach CNP

Obciążenie zwrotne powstaje, gdy klient kwestionuje transakcję u wystawcy karty kredytowej lub w banku, który wydał kartę.

Oszustwo związane z obciążeniem zwrotnym bywa też nazywane oszustwem „przyjaznym” (friendly fraud). Klient twierdzi wówczas, że otrzymał wadliwy produkt albo nie dostał go wcale, i wszczyna procedurę obciążenia zwrotnego zamiast poprosić sprzedawcę o zwrot pieniędzy lub wymianę.

Jak rozpoznawać sygnały podwyższonego ryzyka?

Podejrzanej transakcji nie da się rozpoznać na podstawie jednej cechy. Warto jednak zwracać uwagę na połączenie kilku nietypowych sygnałów, szczególnie gdy zamówienie ma wysoką wartość albo wymaga bardzo szybkiej wysyłki. Do sytuacji wymagających dokładniejszej kontroli mogą należeć:

• wiele nieudanych prób płatności z użyciem różnych kart w krótkim czasie
• kilka zamówień składanych z jednego konta na różne dane odbiorców
• duża rozbieżność między adresem rozliczeniowym a adresem dostawy
• nagła prośba o zmianę adresu wysyłki po zatwierdzeniu płatności
• nietypowo duże zamówienie połączone z dostawą ekspresową
• dane kontaktowe, na które nie można wysłać potwierdzenia ani uzyskać odpowiedzi

Żaden z tych sygnałów sam w sobie nie przesądza o oszustwie. Klient może kupować prezent, podróżować albo korzystać z innego adresu dostawy niż adres rozliczeniowy. Dlatego decyzję warto opierać na pełnym kontekście i procedurze, a nie na intuicji jednej osoby. Przy zamówieniu wymagającym dodatkowego sprawdzenia możesz wstrzymać realizację, zweryfikować dane w systemie płatności lub skontaktować się z klientem przez podany wcześniej kanał. Nie proś przy tym o przesyłanie pełnego numeru karty, zdjęcia karty ani innych danych, których nie potrzebujesz do obsługi zamówienia.

Jak zapobiegać oszustwom CNP i nieuczciwym obciążeniom zwrotnym?

• zadbaj o zgodność ze standardem PCI
• wdroż usługę weryfikacji adresu (AVS)
• weryfikuj kody bezpieczeństwa kart
• ustaw czytelny opis transakcji na wyciągu
• opracuj jasne zasady zwrotów i wymian

Aby chronić transakcje bez fizycznej obecności karty, warto zastosować kilka dodatkowych zabezpieczeń. Poniżej znajdziesz rozwiązania, które możesz wdrożyć.

Zadbaj o zgodność ze standardem PCI. Jest to standard bezpieczeństwa dla organizacji przetwarzających dane kart kredytowych i debetowych. Obejmuje między innymi utrzymywanie i monitorowanie bezpieczeństwa sieci, ochronę danych posiadaczy kart oraz utrzymywanie polityki bezpieczeństwa informacji. Oprogramowanie e-commerce i hosting wykorzystywane przez Twój sklep muszą być zgodne ze standardem PCI.

Wdróż usługę weryfikacji adresu (AVS). System AVS porównuje część numeryczną adresu rozliczeniowego klienta oraz kod pocztowy podane podczas realizacji zakupu z informacjami zapisanymi przez wystawcę karty kredytowej. Gdy dane się nie zgadzają, na przykład różni się adres lub kod pocztowy, system zwraca sprzedawcy odpowiedni kod weryfikacyjny. Osoby nieuprawnione często nie znają prawidłowego adresu rozliczeniowego, dlatego warto korzystać z AVS.

Weryfikuj kody bezpieczeństwa kart. Kod bezpieczeństwa karty (CSC) to trzy- lub czterocyfrowy numer widoczny na kartach takich organizacji jak Mastercard, Visa, American Express czy Discover. Bywa też oznaczany jako CVC (card verification code), CVV (card verification value) albo CVV2. Wymaganie podania kodu CSC pomaga potwierdzić, że klient ma dostęp do fizycznej karty, ponieważ przejęte dane karty kredytowej nie powinny obejmować tego kodu.

Ustaw czytelny opis transakcji na wyciągu. Dostosuj tekst, który klient zobaczy na wyciągu z karty kredytowej po zakupie w Twoim sklepie. Możesz na przykład dodać nazwę sklepu, aby od razu było wiadomo, czego dotyczy obciążenie. Zmniejszy to ryzyko nieporozumień podczas przeglądania wyciągu bankowego lub wyciągu z karty.

Opracuj jasne zasady zwrotów i wymian. Wyraźnie przedstaw dostępne opcje oraz procedury na wypadek, gdy klient nie będzie zadowolony z zakupu. Opisz, jak zwrócić produkt i otrzymać pełny zwrot pieniędzy albo wymienić go na inny kolor, rozmiar czy wariant. Dzięki temu niezadowolony klient chętniej skontaktuje się z Tobą, zamiast kwestionować transakcję u wystawcy karty.

💡 WSKAZÓWKA EKSPERTA: Usługa Shopify Payments jest dostępna we wszystkich planach Shopify POS i oferuje automatyczne rozstrzyganie sporów, które pomaga niemal dwukrotnie zwiększyć odsetek wygranych spraw dotyczących obciążeń zwrotnych.

Jak przygotować procedurę obsługi transakcji CNP?

Nawet dobre narzędzia nie zastąpią jasnych zasad działania. Spisz prostą procedurę, która określa, kiedy zamówienie może zostać zrealizowane automatycznie, kiedy wymaga ręcznej kontroli, kto podejmuje decyzję oraz jakie informacje należy zachować. Dzięki temu podobne przypadki są obsługiwane w podobny sposób, a zespół nie musi za każdym razem wymyślać rozwiązania od początku.

Dokumentuj przebieg zamówienia

W przypadku sporu przydatne są uporządkowane informacje pokazujące, co wydarzyło się od chwili złożenia zamówienia. Zachowuj potwierdzenie zakupu, opis towaru, zaakceptowane warunki sprzedaży, historię wiadomości, status płatności oraz dowód nadania lub dostawy, jeśli ma zastosowanie. Dokumentacja powinna być dostępna dla uprawnionych pracowników, ale chroniona przed osobami, które nie potrzebują do niej dostępu.

Zadbaj również o spójność komunikacji. Nazwa widoczna na wyciągu powinna być rozpoznawalna dla klienta, a wiadomości po zakupie powinny zawierać numer zamówienia, kwotę i prosty sposób kontaktu ze sklepem. Im łatwiej klient może wyjaśnić nieznane obciążenie lub zgłosić problem z produktem, tym mniejsze prawdopodobieństwo, że od razu zwróci się do banku.

Ustal sposób reagowania na spory

Określ, kto monitoruje powiadomienia o obciążeniach zwrotnych i zbiera potrzebne materiały. Reakcja powinna być szybka, rzeczowa i oparta na dokumentach, a nie na domysłach. Jeśli klient ma rację, sprawna obsługa zwrotu może być lepsza niż przedłużanie sporu. Jeżeli zamówienie zostało zrealizowane prawidłowo, przygotowana wcześniej dokumentacja ułatwia przedstawienie przebiegu transakcji operatorowi płatności.

Warto regularnie analizować przyczyny sporów. Powtarzające się zgłoszenia mogą wskazywać na niejasny opis produktu, opóźnienia w dostawie, trudny kontakt ze sklepem albo nierozpoznawalną nazwę na wyciągu. Usunięcie źródła problemu bywa skuteczniejsze niż rozpatrywanie każdego obciążenia zwrotnego osobno.

Bezpiecznie przyjmuj transakcje CNP

Transakcje bez fizycznej obecności karty nie muszą być ani stresujące, ani kosztowne. Gdy znasz już najczęstsze rodzaje oszustw CNP, możesz wdrożyć odpowiednie zabezpieczenia: zgodność ze standardem PCI, weryfikację adresu AVS oraz sprawdzanie kodu CSC.

Po wdrożeniu tych zabezpieczeń możesz skupić się na innych obszarach działalności, mając pewność, że transakcje bez fizycznej obecności karty są odpowiednio zabezpieczone.

Najlepiej, gdy obsługa płatności jest częścią Twojego systemu POS. Shopify POS pomaga chronić transakcje online przed oszustwami dzięki wbudowanej obsłudze płatności, zgodności ze standardem PCI oraz konkurencyjnym stawkom za płatności kartą. Dane dotyczące transakcji i stanów magazynowych są dostępne w jednym systemie Shopify, dzięki czemu możesz zarządzać całą firmą w jednym miejscu.